jueves, 3 de diciembre de 2015

Euskara. Uraren ipuina

URAREN IPUINA
Txomin bederatzi urteko mutil zoriontsu bat zen, denetarik zeukan baina mimatuegia zegoen. Etxe handi batean bizi zen eta ez zitzaion natura gehiegi kezkatzen. Dena hasi zen astelehenen goiz batean, Txomin esnatu zenean, egunero bezala zuzen joan zen komunera. Hor aurpegia garbitzeko uraren txorrotari eman zion baina gero joaterakoan konturatu zen txorrota hitz egiten ari zela! Bai, ez zegoen oraindik lotan. Txorrotak esan zion:

-         Ey Txomin baina itxi nazazu!

Txominek txorrota irekita utzi zuen eta ura galtzen ari zen.

Gertaera hau Txomini pixka bat arraroa iruditu zitzaion baina aste horretan normala izaten hasi zen urarekin erlazionatutako objetuak Txomini hitz egitea. Hurrengoak loreak izan ziren, Txomin lorategia ureztatzen zegoenean hitz batzuk entzun zituen, loreak ziren hitz egiten ari ziotenak:

-         Baina Txomin ez duzu ikusten ur gehiegi gastatzen ari zarela? Ez da beharrezkoa hainbeste ur! Gainera munduan ur eskasia dago eta egunero ume asko hiltzen dira haren faltarengatik. Mesedez, kontuz ibili eta ez xahutu ura.
Hitz hauek mutilari pentsatzea eragin zioten. Agian ur gehiegi erabiltzen zuen, eta bere erruarengatik ura bukatzen bazen planetan? Txomin beldurtzen hasi zen.

Hurrengo egunean berriro gertatu zitzaion, orduan bainua hartzera joan zenean. Txominek egunero hartzen zuen bainua eta ez zen dutxatzen gomendatzen dutenez, baina egun horretan bainuontziak haserretuta bronka bota zion:

-         Ume mimatua! Baina konturatzen zara nola xahutzen duzun ura? Egunero bainua hartzen eta bainuontzia betetzen. Klaro zuri ez zaizkizu egunero, edateko ur pixka bat lortzeko, kilometroak eta kilometroak egin behar dituzten pertsonak inporta, ezta? Ez duzu etorkizunera begiratzen. Erritmo honetan jarraitzen badugu ura bukatuko da laster eta pentsa ezazu zer izango den gutaz urik gabe.

Hitz hauen ostean, Txomin benetan konturatu zen uraren garrantziaz baita ere ze zoriontsu zen ura egunero izateagatik. Eta txorrotari, loreei eta bainuontziari esker hasi zen ura kontuz eta beharrezkoa zena bakarrik erabiltzen. Honi esker gure mundua zaindu eta maitatu zuen eta munduak eskertuko dio berari eta beste jende askori. Beraiei esker gure altxorra zaintzen dugulako.

Adierazi hitz hauen esanahiak marrazki baten bidez

Ur eskasia         Ureztatu        Txorrota       Kezkatu         Ura xahutu
Ura xahutu


 
_______________     _____________     _____________   _____________      ______________

Idatzi esaldiak hurrengo hitzak erabiliz.

Ureztatu:…………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………...

Txorrota: …………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………...

Kezkatu: …………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………..

Testua horrela bukatzen da: “Beraiei esker gure altxorra zaintzen dugulako”. Zeri buruz hitz egiten du gure altxorra esaten duenean?

………………………………………………………………………………………….
Izena: _______________________ Zenbakia: __________ Gela: _____
Zer testu mota da irakurri duzun hau?
……………………………………………………………………………………….

Zer lortu nahi du testu honen egileak?
a.     Irakurleari urari buruzko informazioa ematea.
b.    Jendea disfrutatzea eta aldi berean uraren garrantziaz ohartaraztea.
c.      Urarekin lotutako gauzak hitz egin dezaketela kontatzea.

Norentzako dago egina testua?
a.     Umeentzako, umeek bakarri irakurtzen dituztelako ipuinak
b.    Helduentzako bakarrik.
c.      Helduentzako zein haurrentzako.

Ordenatu Txomini hitz egiten hasi ziren arabera.
Txorrota  _____
Bainuontzia  _____
Loreak ____

Zergatik zegoen haserre bainuontzia Txominekin?
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………


Esan hurrengo esaldiak egia ala gezurra diren. Gezurra direnak zuzendu.

Urarekin lotutako gauzak Txomineri pentsarazten diote.
………………………………………………………………………………………
Loreek Txomineri bainatzean ur gehiegi xahutzen duela esaten diote.
……………………………………………………………………………………..
Munduko pertsona guztiok ura eskura dugu.
………………………………………………………………………………………
Txomin azkenean urarekin zuen jarrera guztiz aldatu zuen.
………………………………………………………………………………………

Ipuin honek zerbait erakutsi nahi digu, zer da?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Zuk noizbait ura xahutu duzu? Zergatik?
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Zure bizitzan, uraren erabilerarekin lotuta, zerbait aldatu beharko zenuke? Azaldu.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

No hay comentarios:

Publicar un comentario